Վերջին շրջանում Հայաստանում տարածվում է վտանգավոր մի խաբեություն, որի թիրախը հիմնականում երեխաներն ու դեռահասներն են։ Հաքերները սոցիալական ցանցերում, հատկապես TikTok-ում և Instagram-ում, օգտագործում են հայտնի խաղերը (օրինակ՝ Minecraft) որպես «խայծ»։ Այդ կերպ նրանք կարողանում են ամբողջությամբ արգելափակել մարդու iPhone-ը կամ iPad-ը և հետո գումար պահանջել այն բացելու համար։
Ստորև ներկայացված է իրական դեպքի վերականգնված սցենար, որը ցույց է տալիս, թե որքան հեշտ է ընկնել այս թակարդը։
Ամեն ինչ սկսվում է TikTok-ում մի հոլովակից, որտեղ անծանոթ մարդը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է «անվճար» ներբեռնել Minecraft-ը (որը App Store-ում վճարովի է)։
Երեխան կապ է հաստատում նրա հետ՝ հաճախ Telegram-ով։
Հաքերը (օրինակ՝ ներկայանալով որպես «Աննա») առաջարկում է հետևյալ «պարզ» քայլերը.
-
Դուրս գալ երեխայի Apple ID հաշվից։
-
Մուտք գործել հաքերի Apple ID-ով։
-
Ներբեռնել խաղը, ապա դուրս գալ և կրկին մտնել սեփական հաշվով։
Այստեղ է, որ թակարդը փակվում է։
Ի՞նչ է տեղի ունենում իրականում
Երբ ձեր սարքում մուտք եք գործում ուրիշի Apple ID-ով, այդ մարդուն տալիս եք վերահսկողություն ձեր սարքի նկատմամբ։
Հաքերը խնդրում է կատարել ամենակարևոր քայլը՝ միացնել Find My ֆունկցիան։
Հաքերի իրական հաղորդագրություններից մեկում գրված էր.
«Կարգավորումներում մտիր, գտիր Լոկատորը և միացրու այն…»
Երբ Find My-ը միանում է, հաքերը կարողանում է icloud.com կայքի միջոցով հեռակա կարգով արգելափակել սարքը։ Այդ պահից հետո հեռախոսը դառնում է փաստացի անօգտագործելի։
Շանտաժ և գումարի պահանջ
Սարքը արգելափակելուց հետո հաքերի հաղորդագրությունների տոնը փոխվում է։ Նա ուղարկում է սպառնալիքներով հաղորդագրություն, օրինակ՝
«Ուշադրություն։ Այս iPhone-ը ամբողջությամբ իմ վերահսկողության տակ է։ Կարող եմ ջնջել բոլոր տվյալները կամ սահմանել գաղտնաբառ, որը երբեք չես կարողանա կոտրել։ Քեզ մնում է երկու տարբերակ՝ դեն նետել հեռախոսը կամ վճարել…»
Այնուհետև պահանջվում է մեծ գումար՝ սարքը բացելու համար։
Սակայն ոչ մի երաշխիք չկա, որ վճարելուց հետո նրանք իրականում կբացեն այն։
Ինչպես պաշտպանվել
1. Ոչ մի պարագայում մի տվեք ձեր Apple ID գաղտնաբառը և մի մուտքագրեք անծանոթների հաշիվները ձեր սարքում։
2.Եթե խաղը App Store-ում վճարովի է, ապա iPhone-ում այն «անվճար դարձնելու» օրինական ճանապարհ չկա։
3. Ծնողների համար
-
Միացրեք Ծնողական հսկողություն (Parental Controls) ֆունկցիան երեխայի սարքում։
-
Սահմանափակեք հնարավորությունը՝ դուրս գալու Apple ID-ից կամ փոխելու կարևոր կարգավորումները։
-
Երեխային բացատրեք նման խաբեությունների մասին։
Ի՞նչ անել, եթե արդեն դարձել եք զոհ
Մի՛ վճարեք։ Դա միայն խրախուսում է հաքերներին շարունակել նման խաբեությունները։
Փոխարենը՝
-
Կապ հաստատեք Apple-ի պաշտոնական աջակցության հետ։
-
Պատրաստեք սարքի գնման չեկը կամ փաստաթուղթը։
-
Apple-ը կարող է ապաշրջափակել սարքը միայն այն դեպքում, եթե ապացուցեք, որ դուք եք դրա օրինական տերը։